tais-toi ou sois belle

Amie Dicke

Amie Dicke

Mama, zei mijn dochter van vijf laatst, je hebt allemaal strepen op je hoofd. Ze wees naar mijn voorhoofd en proestte het uit. Dat zijn rimpels liefje, zei ik zo laconiek mogelijk, die krijg je als je ouder wordt. Ze keek alsof ze ter plekke besloot nooit ouder te worden. Dat leek me een wijs besluit in dit tijdperk waarin het belangrijker is om mooie billen te hebben dan mooie cijfers.

barris_marilyn_monroeSchoonheid is altijd belangrijk geweest. ‘Als je twee gezichten hebt, zorg dan dat er ten minste een knap is,’ zei Marilyn Monroe. Zij wist wat alle vrouwen al van jongs af aan krijgen ingepeperd: hoe slim, ambitieus, grappig of lief je ook bent, je wordt als vrouw allereerst beoordeeld op je uiterlijk. Zoals Simone de Beauvoir al opmerkte in De tweede sekse (1947) weet een meisje blikken op zich gericht zodra ze zich in het publieke domein begeeft, blikken die haar onmiddellijk op uiterlijk beoordelen, wegen, en voorzien van een etiket. Frigide, nymfomaan en ijskoud, zoals De Beauvoir veelal door mannen werd genoemd. Of sekssymbool, zoals op het etiket van Monroe. ‘Een sekssymbool wordt een ding,’ verzuchtte ze ooit, ‘en ik haat het om alleen een ding te zijn. Maar als ik dan een symbool van iets moet zijn, dan liever van seks dan van die andere dingen waar we symbolen van hebben.’

Veel meisjes lijken tegenwoordig niets liever te zijn dan sekssymbool, als je de media en het straatbeeld moet geloven. Daar hebben ze in dit era van perfectie alleen wel dunnere lijven voor nodig dan Marilyn Monroe. Het schoonheidsideaal vormt een steeds strikter eisenpakket met maatje nul, strakke ronde billen en een taille-heupratio van 0,7 als belangrijkste voorwaarden. Hoe hard een Lena Dunham of Amy Schumer ook tegen de schoonheidswaanzin schopt, die trend lijkt onwrikbaar. De nieuwe it-girl is een #fitgirl en spendeert haar halve leven in de sportschool – en de andere helft op instagram.

Knappe studentes krijgen significant hogere cijfers  dan onaantrekkelijke studentes. Onder mannelijke studenten werd geen verschil gevonden

Ongelijk kun je ze amper geven: schoonheid is belangrijker geworden dan ooit. Het Sociaal Cultureel Planbureau deed in 2014 onderzoek naar het belang van ons ‘esthetisch kapitaal’ en concludeerde dat dat groot is, steeds groter. Aantrekkelijke mensen maken eerder kans op een baan (20 procent) en op relaties (30 procent) dan lelijke mensen. Mooie mensen krijgen meer betaald dan collega’s die minder fraai gevormd zijn. Oftewel: uiterlijk is een voorwaarde voor succes, status en seks (voor zover daar verschil tussen zit). Onderzoek uit Amerika toont bovendien aan dat knappe studentes significant hogere cijfers krijgen dan onaantrekkelijke studentes. Onder mannelijke studenten werd geen verschil gevonden. Zoals hoogleraar Cultuursociologie Giselinde Kuipers ook ontdekte na vijf jaar onderzoek naar schoonheid: voor vrouwen is het belangrijker om mooi te zijn dan voor mannen.

Je hoeft maar een blik op het publieke landschap te werpen om te weten dat dat waar is. Doe je als vrouw, zeg, een gooi naar het Amerikaanse presidentschap, dan word je door het slijk gehaald als je minimaal make-up op hebt, een broekpak draagt of een paar kilo te zwaar bent – ook als je bijna 70 bent en verdomd weinig vrouwen er dan nog uitzien als een model. Mannen daarentegen kunnen eruitzien als een varken met een oranje haarstuk en nog steeds serieus worden genomen. Als vrouw word je niet alleen bevoordeeld om je uiterlijk, het is ook de eerste stok waarmee je wordt geslagen. Een vrouw heeft dus grofweg twee keuzes: knap zijn of je mond houden. Tais-toi ou sois belle. Mannen daarentegen kunnen rustig hun buikje laten staan en hun kalende hoofd fier rechtop houden, geen tweet die ernaar kraait.

hunkvertisingHet tij lijkt evenwel te keren, zij het niet volgens de koers waar de tweede golf feministen op aanstuurde. Het uiterlijk is niet minder belangrijk geworden voor vrouwen, het is nu ook belangrijk voor mannen aan het worden. Met alle objectivering van dien, constateerde Giselinde Kuipers. We treffen steeds vaker sexy, al dan niet ontblote mannen op billboards en in de bladen. Op het witte doek duiken steeds meer blote piemels op, schreef The Independent. En de nieuwste hit in Londen is TubeCrush: een website met foto’s van appetijtelijke mannen die nietsvermoedend in de metro zijn gefotografeerd, geselecteerd om hun machtige dijen en kloeke torso. TubeCrush New York en Boston zijn al in de maak. Mannen intussen trainen zich een slag in de rondte voor een sixpack of eightpack en gaan allengs meer naar de schoonheidssalon.

Emancipatie compleet, zou je zeggen. Nog even en we hebben een vrouwelijke president die roept dat ze bij de ballen moeten worden gegrepen. Met één verschil: mannen vinden dat niet zo erg. Ze schijnen stukken minder te lijden onder al die objectivering. Sterker, ze vatten het op als compliment, zegt TubeCrush-oprichter Steve Motion.

Er zijn voor mannen ook andere manieren om een echte man te zijn of een goede man. Dat is een wezenlijk verschil

Nu zou ik dat ook zeggen als ik de oprichter van TubeCrush was, maar er zit allicht een kern van logica in. Voor mannen is uiterlijk misschien belangrijker aan het worden, maar het is nog steeds niet alles. Dat zegt ook Kuipers, als ik haar bel voor commentaar: ‘Er zijn voor mannen ook andere manieren om een echte man te zijn of een goede man.’ Deze vlieger gaat voor vrouwen niet op: ‘Er zijn eigenlijk geen of nauwelijks opvattingen van vrouwelijkheid die niet iets te maken hebben met uiterlijk, en die niet impliceren dat andere mensen jou op je uiterlijk beoordelen. Er is voor vrouwen geen rol waarbij je er niet goed uit moet zien, of waarin mensen zich niet gerechtvaardigd voelen om daar iets over te zeggen. Dat is een wezenlijk verschil. Voor mannen zijn er andere versies van mannelijkheid en andere manieren om hun waarden te ontlenen die los staan van hoe je eruitziet.’

Daarmee zegt ze eigenlijk precies hetzelfde als Simone de Beauvoir. De tweede sekse is volgend jaar zeventig jaar oud – en wat dit betreft relevanter dan ooit. Vrouwen zijn fucked, zei een schrijver me laatst, en hij doelde op al die #fitgirls die de billen van Doutzen Kroes willen hebben omdat die nu eenmaal staan voor de nieuwe vrouwelijkheid. Ja, zei ik, maar ik vraag me tegelijkertijd af wie bepaalt wat vrouwelijk dan is. Mensen, niet? Mensen die samen een cultuur vormen, dezelfde cultuur die een make-uploze vrouw in een broekpak uitrangeert, varkens met oranje haarstukjes president maakt en mannen nog tal van andere tools in handen geeft om zich te doen gelden. En ik kan me vergissen, maar volgens mij bestaat minstens de helft van die cultuur uit vrouwen.

‘Het is volkomen logisch dat de toekomstige vrouw zich verontwaardigd voelt over de beperkingen die haar sekse wordt opgelegd,’ schreef De Beauvoir. ‘De werkelijke vraag is niet waarom ze deze zou moeten verwerpen: de vraag is eerder waarom ze ze accepteert.’

Respond to tais-toi ou sois belle

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s