wat ik vind van Lena Dunham?

lena-dunham-nude-2__optEhm. Het wordt me zo vaak gevraagd, als vrouw, als journalist, als feminist, en nog steeds weet ik nooit zo goed wat ik moet antwoorden. Allereerst omdat ik niet zo veel vind van Lena Dunham. Ik weet dat ze Girls heeft bedacht en gemaakt en ik heb verschillende keren geprobeerd om me in die serie te verdiepen. Meestal haakte ik af bij de zoveelste zielloze seksscène of bak ijs die verongelijkt werd leeggegeten omdat iemand Hannah Horvath niet serieus nam of vond dat ze andere kleren aan moest trekken. Ik weet ook dat Dunham door velen als briljant wordt gezien, als een moderne feminist die een hele meute meisjes de barricaden op heeft gekregen. Misschien mis ik iets, maar ik zie niet zo goed hoe – en waarom ik dat briljant zou moeten vinden.

confused-identity-06Lena Dunham, zeggen vriendinnen dan, doet met Girls iets wat vrouwen op tv weigeren te doen. Ze laat een realistisch beeld zien van vrouwelijkheid, van naaktheid, van seks. Ze laat haar lichaam full frontal zien, inclusief vetrollen en putten en striae. De seks in Girls is zoals ze in real life is: bepaald geen pornofilm. Ze wil daarmee schoppen tegen de gefotoshopte perfectie van de rest van de media, die vrouwen doodgooien met een ideaalplaatje dat ze nooit zullen bereiken, maar dat ze zouden moeten bereiken willen ze het etiket vrouw verdienen.

Ja, knik ik dan, ik weet dat dat Dunhams doel is en ik weet dat veel vrouwen dat geweldig vinden. Ik vind het doel ook geweldig. Ik vind ook dat de schoonheidscultus is doorgeschoten en dat ze vrouwen opzadelt met een nodeloze onzekerheid en drang naar perfectie die te veel geld kost, te veel tijd, te veel aandacht en gewoon te veel geluk. Ik vraag me alleen af of een expliciete nadruk op imperfectie het juiste antwoord is op perfectie. Zeker wanneer deze imperfectie verder weinig aspirerend is.

lena-dunham-nude-topless-and-sex-girls-2014-s3e11-hd720p-81Allereerst omdat het niet zo leuk is om naar te kijken, vind ik. Ik zal het maar toegeven, ik kijk niet per se bijzonder graag naar vetkwabben en peervormige contouren, en zeker niet in combinatie met weinig sferische seksscènes. Sorry! Duizendmaal! Ik zeg het maar vast, want Lena Dunham zou hier zomaar boos om kunnen worden. Ze werd het ook toen ze laatst op het MET-ball was en aan tafel werd gezet met Odell Beckham. Beckham is een Amerikaanse footballspeler en toonde meer interesse in zijn telefoon dan in haar. Dunham zag er een reden in om hem op haar website weg te zetten als een oppervlakkige seksist:

“He looked at me and determined I was not the shape of a woman by his standards. He was like: ‘That’s a marshmallow. That’s a child. That’s a dog.” The vibe was very much like: “Do I want to fuck it? Is it wearing… yep, its wearing a tuxedo. I’m going to go back to my cell phone.’ It was like we were forced to be together, and he literally was scrolling Instagram rather than have to look at a woman in a bow tie.”

Stomme Odell Beckham, luidt haar onuitgesproken conclusie. Maar ik zou eerder zeggen: arme Odell. In welke feministische golf zijn we beland dat hij haar aantrekkelijk moet vinden? En dan, wat moet hij dan doen, zich aan haar voeten werpen? Versieren? Onzedelijk betasten?

En ik, wat moet ik denken van haar? Ik ben net als Odell: ik kijk, en ik zap weg. Wat maakt dat dan van mij – een anti-feminist? Misogyn? Een perverse aanhanger van de nefaste schoonheidscultus? Het Kwaad? En wat maakt dat dan van Lena Dunham – een slachtoffer? Zo’n houding lijkt mij weinig empowerend – lang niet zo empowerend in elk geval als het feminisme wil.

lena-dunham-naked-golden-globes-1

Tuurlijk, Lena Dunham is heel stoer dat ze zichzelf zo in rauwe naaktheid durft te laten zien, of in weinig flatterende shorts die alle aandacht op haar volle dijen vestigen. Zie mij, lijkt ze te suggereren, ik geef niks om uiterlijk, of wat jij van het mijne vindt. En ze heeft natuurlijk een punt als ik mezelf betrap op weerzin. Want ja, ik kijk liever naar slankere lichamen, iets meer in proportie, iets strakker ook graag, zeker in combinatie met seks. In die zin zou je kunnen zeggen dat ik net zo oppervlakkig ben als de cultuur waar Dunham tegenaan schopt: een cultuur waarin uiterlijk voor een vrouw dusdanig belangrijk is geworden dat het haast nergens anders meer over gaat, dat het haar kansen bepaalt op de arbeidsmarkt, op de liefdesmarkt, en dat ze überhaupt niet serieus wordt genomen als ze dik is of lelijk. Alleen: dat ben ik niet.

Ik ben uiterst menselijk, blijkt uit onderzoek. En verdorie niet de enige die een voorkeur heeft voor slank. Giselinde Kuipers, hoogleraar Culturele Sociologie aan de UvA, deed vijf jaar lang onderzoek naar schoonheid in zes Europese landen en daaruit blijkt dat we graag kijken naar mensen die we mooi vinden, en dat we unaniem vinden dat knap synoniem is aan slank. Die voorkeur is wat mij betreft passief – ik loop niet rond met een kritische blik naar eenieder die maatje plus heeft. En er zijn zat zogenoemd vollere vrouwen die ik prachtig vind – Ashley Graham, de serveerster van de Italiaan om de hoek, miss IJsland. Maar als je me ernaar vraagt, ja, dan vind ik dun en egaal mooier dan Hannah Horvath.

2016-01-06-girlsEn dat doet Hannah Horvath: ze vraagt om erkenning. Erkenning voor wie ze is zonder haar uiterlijk. Maar dat is lastig. Je kunt er bijna niet omheen. Juist door haar rabiate weigering om flatterende kleding te dragen, juist door niks mooier te maken, juist door haar voorkeur voor weinig sierende salopettes, is haar uiterlijk alom aanwezig. Was ze maar nog heel veel andere dingen – een vrouw die zichzelf serieus neemt als schrijver bijvoorbeeld, en/of een vrouw die niet continu bezig is met de andere sekse, en/of een vrouw die real life seks benadert zoals real life seks is: niet voor niets privé. Nog liever: een vrouw die zonder verongelijkt vizier de discussie opent over de schoonheidscultus, dan wel over de eigenlijke boosdoener (i.e. de macht van de beeldcultuur en van de marketing achter alle cosmetica en chirurgie die inspelen op de onzekerheid die we allemaal hebben, en zeker vrouwen). Of gewoon, een vrouw die plezier heeft in het leven en het met een korreltje zout neemt – en een tikkie zelfspot. Maar al die dingen is ze niet. En dan blijft er vooral één ding over. Een wandelend sloganbord dat roept: fuck beauty. En fuck you als je beauty wel belangrijk vindt. You know who you are (Odell! En al die andere al te menselijke kijkers!).

Het meest ironische is nog wel dat haar vraag dubbel is. Lena Dunham wil dat wij iets vinden wat ze zelf niet vindt. Ze wil dat wij het helemaal oké vinden hoe ze eruitziet. Dat ze meetelt, ook al heeft ze geen size zero en lange blonde manen. Alleen, dat vindt ze zelf niet. Dat schrijft ze zelf, op Instagram, nadat ze is overladen met kritiek over haar verwijten naar Odell Beckham. Haar excuusbrief is lang, en let vooral op de vetgedrukte fragmenten:

“Despite my moments of bravado, I struggle at industry events (and in life) with the sense that I don’t rep a certain standard of beauty and so when I show up to the Met Ball surrounded by models and swan-like actresses it’s hard not to feel like a sack of flaming garbage. This felt especially intense with a handsome athlete as my dinner companion and a bunch of women I was sure he’d rather be seated with. But I went ahead and projected these insecurities and made totally narcissistic assumptions about what he was thinking, then presented those assumptions as facts. I feel terrible about it. Because after listening to lots of valid criticism, I see how unfair it is to ascribe misogynistic thoughts to someone I don’t know AT ALL. I’m so sorry, particularly to OBJ, who has every right to be on his cell phone. The fact is I don’t know about his state of mind (I don’t know a lot of things) and I shouldn’t have acted like I did.”

Ehm. Ik geloof dat ik mijn antwoord heb gevonden. Lena Dunhams feminisme is vooral een projectie van haar eigen onzekerheid. Dan vind ik haar in elk geval iets: des te menselijker.

 

Respond to wat ik vind van Lena Dunham?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s